Door onze correspondent Thomas Erdbrink NRC
TEHERAN, 30 DEC. De Iraanse politiek is radicaal veranderd sinds het aantreden
van president Ahmadinejad. Iran is een regionale macht, en laat zich niet
meer als derde-wereldland toespreken.
De Iraanse president wil dat Israël van de kaart wordt geveegd, hervormingsgezinde
ambassadeurs worden vervangen en de mensenrechtendialoog met de Europese Unie
is opgeschort: sinds Mahmoud Ahmadinejad deze zomer president Khatami opvolgde,
is de Iraanse buitenlandse politiek radicaal veranderd. „Europa en de
Verenigde Staten spreken ons toe alsof ze de heersers van de wereld zijn,
en Iran een derdewereldland is”, zegt onderminister van Buitenlandse
Zaken Manoucher Mohammadi. „We willen af van de positie van aangeklaagd
land, Iran wil zelf de aanklager worden.”
Onderminister Mohammadi (66) geeft leiding aan het Instituut voor Politieke en Internationale Studies in Teheran, waar de ideologische koers van de Iraanse buitenland-politiek wordt uitgezet. Hij is een aanhanger van de neoconservatieven en is aangesteld door president Ahmadinejad.
Wat is de nieuwe lijn voor Irans buitenlandse politiek voor de komende jaren?
„Na een periode van detente zijn we nu een nieuwe diplomatieke fase ingegaan die we ‘constructieve interactie’ noemen. Een onderdeel van dit begrip is dat Iran een regionale macht is, die invloed wil hebben in de regio en internationaal. Daarnaast willen we af van de positie van aangeklaagd land, Iran wil zelf de aanklager worden. We zijn bijvoorbeeld jarenlang door westerse landen beschuldigd van schendingen van de mensenrechten. Terwijl niemand aandacht gaf aan mensenrechtenschendingen in het Westen. Hierover willen we alleen nog maar met de Europese Unie praten als er een nieuwe, alomvattende agenda is die terrorisme, massavernietigingswapens én mensenrechten omvat. We vinden dat gepraat moet worden op basis van gelijkheid tussen Iran en de EU."
Denkt u dat de westerse machten deze nieuwe rol van Iran zullen accepteren?
„Ze hebben geen andere keuze. Wellicht zijn ze nu geschokt, maar als ze met de islamitische republiek Iran willen werken, moeten ze onze logica accepteren. Zoals ze zelf zeggen: ‘we kunnen Iran niet negeren’ – wegens onze olie, de regionale situatie, onze invloed hierop en onze interne stabiliteit.”
Is er een compromis op komst in de onderhandelingen over het Iraanse
nucleaire programma?
„Geconfronteerd met de kracht van het Iraanse beleid dat Irans
recht onderstreept op vreedzame nucleaire energie, beginnen de Europeanen
langzaam te begrijpen dat ze dit recht moeten respecteren. Maar als ze druk
blijven uitoefenen, zoals ze dat de afgelopen tijd hebben gedaan, zal Iran
niet toegeven. In het verleden hebben we dat ook nooit gedaan.”
Dus als de Europeanen niet toegeven mislukken de gesprekken?...........„Ja.”
Contacten tussen de EU en Iran zijn op dit moment teruggebracht tot
een minimum.
„Dat is tijdelijk. Het is niet de wens van de Islamitische Republiek
Iran. Wij zijn volledig klaar voor allesomvattende onderhandelingen op basis
van wederzijds begrip. De Europeanen hebben meer tijd nodig om ons nieuwe
beleid te begrijpen. Uiteindelijk zullen ze zich aanpassen aan de nieuwe situatie,
net zoals ze tijdens de Rushdie-affaire en de Mykonos-zaak hebben gedaan.”
(In 1997 werden alle EU-ambassadeurs teruggeroepen uit Teheran nadat ‘de
hoogste autoriteiten van de Iraanse staat’ door een Duitse rechtbank
schuldig waren bevonden aan de moord in 1992 op drie Iraans-Koerdische leiders
in het Berlijnse restaurant Mykonos, red.)
Westerse analisten beschuldigen president Ahmadinejad ervan een internationale crisis te willen veroorzaken. „Ze begaan dezelfde fout als de afgelopen 27 jaar (sinds de oprichting van de islamitische republiek in 1979, red.). Ze begrijpen ons beleid niet en kunnen het niet in een duidelijk raamwerk plaatsen.”
Waarom hoeft het Westen geen angst te hebben voor Iran?
„Omdat het ons verklaarde beleid is dat we ieder land dat een gelijkwaardige
relatie met ons wil aangaan, met open armen verwelkomen. Het grote probleem
is dat Europa in het algemeen en de Verenigde Staten in het bijzonder ons
toespreken alsof ze heersers over de aarde zijn. Ze behandelen Iran alsof
het een derdewereldland is. Maar wij zijn anders. Iran heeft een oeroude geschiedenis.
Daarnaast bezitten we een islamitische ideologie waarvan de wereld veel kan
leren. Wij hebben veel ideeën over wereldvrede en ontwikkeling. Voor
ons zijn de westerse normen en waarden niet iets wat we nastreven. Iran heeft
serieuze meningsverschillen met het Westen op het gebied van vrijheid, democratie
en mensenrechten. Helaas wil het Westen de macht en vooruitgang van de Islamitische
Republiek Iran niet accepteren.”
Waarom denkt u?
„Het duurde 25 jaar voordat het Westen realiseerde dat het
de macht van communistisch China niet langer kon ontkennen. In het geval van
Iran is het de grootste fout van het Westen dat het macht ziet als een materiële
zaak. In Iran is een nieuw element aan macht toegevoegd: geloof en religieuze
normen en waarden. Totdat het dit inziet zal het Westen deze fout blijven
maken.”
Waarom begrijpt volgens u het Westen Iran niet?
„Deze landen willen hun eigen theoretisch kader toepassen op oosterse
landen. Ze beschouwen islam en religie in het Oosten alsof ze vergelijkbaar
zijn met christendom en het Westen. Terwijl men daar slechts een keer per
week naar de kerk gaat en wij ieder moment van de dag met God in contact staan.
Daarnaast vergelijken ze ons systeem van geestelijken met dat van de katholieke
kerk. Maar de twee zijn volledig verschillend. Ik heb zelf in de Verenigde
Staten gestudeerd en ik weet hoe men door een westerse bril naar het Oosten
kijkt.”
Waarom zijn er Iraanse diplomaten vervangen?
„Tot nu toe gaat het om een zeer klein aantal. Van de meeste was hun
termijn voorbij. Zoals in alle andere landen worden ambtenaren op politieke
posten soms vervangen als er een nieuwe overheid is. Dat is niet vreemd.”
Er zijn geruchten dat bepaalde landen worden geboycot die met Iran
zaken willen doen wegens hun opstelling in de discussie over het nucleaire
programma.
„Voor ons beslaan bilaterale betrekkingen het hele pakket: politieke,
economische en culturele relaties zijn allemaal met elkaar verbonden. Natuurlijk
passen wij onze relaties met andere landen aan, als die bepaalde politieke
ideeën over Iran hebben. Als landen agressief tegen ons zijn laten wij
een reactie zien. Ook tegen Nederland zeg ik dat als het zijn economische
relaties met Iran wil behouden, het onafhankelijk van de EU of de Verenigde
Staten zijn standpunten over Iran moet bepalen.”
Zie verder:
NRC
artikel compleet
Het is niet niks waar deze man zich over uitlaat, of we willen of niet, we zullen hun zienswijze moeten accepteren en wat we ervan vinden zal hem een worst wezen.
Vrede ja, maar wel op hun voorwaarden
Vrijheid ja, maar op hun manier en niet de onze
Samenwerken, prima zolang wij ons maar conformeren aan hun regels, eisen en wensen, dan zijn we gewaardeerde partners anders zijn we vijanden.
Waarom krijg ik acuut een deja-vu en hoor ik op de achtergrond marsliederen, denk ik aan Chamberlain die de vrede waarborgde toen hij uit Munchen terugkwam en wordt het me koud om mijn hart als ik besef hoe verdeeld Europa is, hoe laf onze overheden zijn, hoe bang en kruiperig men is tegenover dit soort regimes.
De wereld koerst af op een rechtsstreekse confrontatie, maar de slapjanussen op het pluche mokken wat over voornemens en/of besluiten in Afghanistan want dat kon wel eens gevaarlijk worden, vergeten wordt dat Iran ditzelfde land beschouwt als haar achtertuin en broederland, waarmee ze nauwe banden heeft, vooral met de Taliban.
Slaap rustig verder Europa, scheld maar op de Amerikanen en bouw verder aan de Islamisering van het westen, want een nieuwe macht laat zich gelden en spreekt voor wie luisteren wil en zien wil klip en klare taal, buigen of barsten
Uw Geitenbreier
