Bijna natuurgetrouw opgezete rangeerbaan
Zoals we hebben gezien is de modelspoorbouw een zeer gevarieerde hobby. Maar afgezien van het enorme en veelzijdige interessegebied zijn er ook nog eens vele verschillende schalen en spoorbreedten. Binnen de hobby zelf bestaan verschillende deelgebieden en specialismen en de gemiddelde modelspoorhobbyist ziet zich al snel genoodzaakt zich te beperken tot een van die gebieden, hoewel er ook veel hobbyisten zijn die zich op verschillende onderdelen van de hobby hebben gestort. De veelzijdigheid van de modelspoorbouw maakt deel uit van de aantrekkingskracht van deze hobby, aangezien iedere geïnteresseerde tenminste één gebied moet zoeken dat hem het meest aanspreekt.
Onder de hobbyisten zelf zijn er weinigen die 'het verzamelen van modelspoortreinen'
goed kunnen definiëren, want deze uitdrukking kan voor verschillende modelspoorbouwers
van alles en nog wat betekenen. Een voor de hand liggende omschrijving van een
modelspoor-verzameling zou zijn: een goed geordende toon-verzameling met rijen
glanzende miniatuur-locomotieven en treinen, keurig gerangschikt en van commentaar
voorzien.
Alle stukken verkeren in hun originele staat en staan glanzend te pronken. Dergelijke
verzamelingen zullen ongetwijfeld bestaan, maar in de praktijk is deze ordentelijke
manier van presentatie vrij ongewoon. Velen hebben inderdaad dergelijke verzamelingen,
maar de stukken bevinden zich vaak nog in de doos, veilig opgeborgen in de kast,
zowel voor het gemak als voor de veiligheid als het om kostbare modellen gaat.
Op zijn best hebben dergelijke verzamelaars hun mooiste modellen uitgestald
op een paar aan de muren bevestigde vitrines, maar zelfs dat is niet altijd
het geval. Vaak wordt de verzameling in zijn geheel in de kast opgeborgen. Bij
gebrek aan ruimte is dit sowieso de beste oplossing, maar dit doet niets af
aan de waarde van de verzameling.
Er bestaat ook een groep verzamelaars voor wie het een schande zou zijn om
een verzameling interessante modellen op te bergen in een kast en niet te laten
lopen over een fraai aangelegd spoor. Dit zijn de actieve modelspoorbouwers
die een modelbaan aanleggen waarover ze hun locs en wagons in een realistische
omgeving laten rijden. Zij beschouwen hun treinen als werkmodellen, bestemd
om in een miniatuuromgeving te rijden.
Meestal bestaan dergelijke verzamelingen uit verwante modellen, nauwgezet gedetailleerd
en zijn het zo getrouw mogelijke kopieën van bestaande treinen. Deze liefhebbers
noemen zichzelf eerder 'modelspoorbouwers' dan 'verzamelaars', en beschouwen
hun eigen stukken vaak niet eens als een verzameling.
Een andere groep modelbouwers specialiseert zich in de grotere schalen, vaak met locomotieven op echte stoom die over een spoor in de tuin lopen, waar echt ingenieurswerk aan te pas moet komen. Deze groep mensen zal zich eerder als 'modelingenieurs' beschouwen dan als 'verzamelaars'.
Maar in werkelijkheid zijn al deze mensen modelspoorverzamelaars
vanaf het moment dat ze hun eerste model hebben aangeschaft. Wat ze daar verder
mee doen is niet van belang.
Aangezien modelspoorbouw gelukkig niet gebonden is aan regels of bepalingen,
staat het iedereen vrij datgene te doen wat hem het meest aanspreekt. Sommigen
geven de voorkeur aan nieuwe, glanzende modellen die fabrieksmatig door een
bekende fabrikant zijn gefabriceerd; zij die het zich kunnen veroorloven laten
zelf modellen maken, of geven de voorkeur aan zeldzame bouwpakketten; weer anderen
vinden het leuk om zelf allerlei details aan te brengen die aan een massaproduct
ontbreken. Zij plakken bijvoorbeeld het vuil en het roet van een in werking
zijnde loc op hun model. Sommigen tonen hun modellen trots in een vitrine, anderen
hebben de ambitie een gedetailleerde modelspoorbaan aan te leggen waarbij alle
treinen kunnen rijden.
Zelfs binnen de laatstgenoemde groep verzamelaars zijn er nog verschillende
benaderingen mogelijk
